برنامه های واحد بهداشت خانواده شامل موارد ذیل می باشد:
سلامت مادران
باروری سالم
سلامت کودکان
سلامت سالمندان
سلامت میانسالان
هدف از اجرای برنامه های بهداشت خانواده : افزایش امید به زندگی با ارائه بسته خدمتی میانسالان و سالمندان با پوشش فراگیر در دسترسی عادلانه به خدمات درمانی با کیفیت پیشگیری از موارد قابل اجتناب مرگ و میر مادری کاهش مرگ و میر کودکانو نوزادان ، کاهش عوارض و ارتقاء سلامتی در کودکان زیر ۶سال کاهش بیماریهای ژنتیکی کاهش مرگ های ۳۰-۷۰سال جلوگیری از سو، تغذیه مادران و کودکان فراهم نمودن زمینه مساعد برای تامین سلامت جسمانی و روانی کل خانواده برگزاری کلاسهای آموزشی هنگام ازدواج مشترک بین دستگاهی هر کدام از برنامه ها به ریزبرنامه هایی تقسیم می گردند.
سلامت مادران:
مراقبت مادران در مقطع پیش از بارداری ،بارداری و پس از زایمان نظام مراقبت مرگ مادری زایمان ایمن ماماروستایی کلاسهای آمادگی برای زایمان مکاتبه با بیمارستانهای شهرستانهای همجوار در خصوص مادران باردار و زایمانی بی بضاعت پیگیری موارد مادران باردار و زایمانی پرخطر وهماهنگی با رابطین سلامت بیمارستانها جهت اخذ پذیرش و یا بستری مادر, انجام سونوگرافی وسایر خدمات بیمارستانی همکاری با کمیته امداد امام خمینی (ره) در خصوص طرح حمایتی مادران( سبد حمایتی تغذیه ) هماهنگی و تعامل با واحد بهزیستی و کمیته امداد جهت حمایت مادران بی بضاعت و دریافت یاری برگ صدور گواهی تاییدیه بارداری پیرو استعلام بیمارستانهای مجاور و ثبت احوال صدور گواهی تغذیه انحصاری کودک با شیر مادر جهت استفاده کارکنان ادارات از مرخصی ساعتی شیردهی تکمیل چک لیست پایش الکترونیک شش ماهه اول ودوم وارسال به استان نظارت بر اجرای صحیح برنامه PMTCT( پیشگیری از انتقال ایدز از مادر به جنین) تدوین برنامه آنکالی مادران بمنظور پیگیری مادران پرخطر در خارج از وقت اداری بازدید از محل اسکان مادران در فصل سرما بهمراه مسئول محترم واحد و براورد کمبودات تجهیزاتی و ارسال به واحد گسترش تکمیل فرمت موارد کوچ وارسال به شهرستانهای مقصد جمعبندی موارد نجات جان و مستندات وتکمیل فرمت مروبطه و ارسال به استان
باروری سالم :
آمایش جمعیت و رصد شاخصهای جمعیتی کلاس آموزشی هنگام ازدواج ۶ساعته مشترک بین دستگاهی
آموزش و مشاوره فرزند آوری
ویزیت و مراقبت زنان ۱۰تا۵۴ ساله همسردار توسط پزشک
برگزاری کمیته های مرتبط با برنامه باروری سالم انجا م مراقبت پیش از بارداری آموزش گروه هدف برنامه باروری سالم
آموزش گروه هدف برنامه پیشگیری از ناباروری اکتسابی تولید , تهیه وتوزیع رسانه های آموزشی
برنامه کودکان :
مراقبتهای ادغام یافته ناخوشیهای اطفال نظام مراقبت مرگ نوزادان نظام مراقبت مرگ کودک ۱-۵۹ ماهه شیر مادرو کمیته شیر مصنوعی بسته خدمتی کودک سالم ( رشد کودک ، تکامل کودکان (ASQ)، سلامت تغذیه ، سلامت روان و آموزش به والدین )
غربالگری بینایی،شنوایی،کم خونی ،ژنتیک ،بیماری های متابولیک و کفایت شیر مادر
غربالگری فشارخون برای کودکان ۳۶ماهه
ویزیت پزشک در بدو تولد، ۶ ماهه،۱۲ماهه،دو و سه و پنج سالگی
انجام مشاوره تخصصی شیردهی در کلینیک تخصصی شهدای ۱۲دی توسط مامای دوره دیده و ثبت پرتال توسط کارشناسان ستاد سلامت خانواده پیشگیری از سوانح و حوادث احیاء پایه کودک برنامه نوزادان ( ویزیت پزشک و مراقبت تیم سلامت از نوزاد و آموزش به مادران باردار از ترایمستر سوم بارداری ) برآورد و درخواست مکمل های دارویی کودکان و هماهنگی با واحد دارویی بررسی تجهیزات برنامه کودکان و هماهنگی با واحد گسترش جهت تامین
برنامه سالمندان:
خدمات نوین سلامت سالمندان ویژه غیر پزشک و پزشک غربالگری تغذیه سالمندان غربالگری روان سالمندان ارتقائ و استمرار شیوه زندگی سالم در دوره سالمندی با برگزاری کلاسهای آموزشی سالمندان غربالگری سرطان پستان و دهانه رحم در زنان غربالگری سرطان روده بزرگ در زنان و مردان درخواست و توزیع مکمل های سالمندان
انجام خطرسنجی
واکسیناسیون سالمندان(آنفولانزا و کرونا ویروس)
درخواست و توزیع مکمل های مورد نیاز سالمندان
برنامه میانسالان : مراقبتهای ادغام یافته خدمات نوین سلامت میانسالان خدمات نوین باروری سلامت زنان میانسال غربالگری تغذیه میانسالان غربالکری روان میانسالان غربالگری خشونت خانگی غربالگری سرطان پستان و دهانه رحم در زنان غربالگری سرطان روده بزرگ در زنان و مردان
انجام خطرسنجی درخواست و توزیع مکمل های میانسالان
ارائه آموزش های مرتبط با برنامه(فعالیت جسمانی ،بهبود شیوه زندگی،روابط زناشویی و خانوادگی در دوران شیوع کرونا و خودمراقبتی پستان و...)
ویزیت پزشک جهت تایید تشخیص بیماری زمینه ایی ارجاع شده
شرح اقدامات و فعالیتهای ستاد واحد سلامت خانواده و جمعیت
آگاهی از وظایف بهورز
آگاهی از دستورالعمل های برنامه ها
اطلاع از وضعیت موجود برنامه ها
آگاهی از جمعیت گروه هدف
آشنایی با برنامه ریزی ( شناسایی مشکلات – تدوین برنامه مداخله ای – تعیین فعالیتها و جدول گانت )
برگزاری جلسه توجیهی پزشکان و مراقبین سلامت-ماماها و بهورزان از برنامه های تدوین شده و اعلام حدود انتظارات برنامه ها به بهورزان
برگزاری جلسات هماهنگی درون بخشی و بین بخشی و برون بخشی با سایر ادارات و سازمانهای درگیر در شهرستان
l شناسایی افراد کلیدی روستا ( روحانیون – معتمدین و دهیاران و .... )
شرکت فعال در برنامه های آموزشی استان و انعکاس به پرسنل محیطی
اجرای برنامه پایش از خانه بهداشت و مرکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی و ارسال پسخوراند پایش به سطوح محیطی
پاسخ به مکاتبات استانی و پسخوراند پایشهای استانی
اجرای برنامه پایش مدیریتی
پاسخگویی به مشکلات و درخواستهای مراجعه کنندگان به واحد
ویزیت گروه های هدف ( مادران باردار – نوزادان در ۲ هفته اول پس از تولد – کودکان مراقبت ویژه )
l استخراج شاخصهای برنامه فصلی
l برگزاری کمیته پایش و طرح مشکلات و ارائه راهکار
l ارائه و اجرا طرح های تحقیقاتی – کاربردی
در ابتدای هر سال باید مشکلات برنامه ها به تفکیک استخراج و متعاقب الگوی صفحه بعد برنامه ریزی نمایند .
نظام مراقبت مرگ مادری ( تعریف مرگ مادر – چرخه و گردش کار مرگ مادر – اطلاع از تعداد و مشخصات مرگ مادر شهرستان و استان – نظارت بر ثبت علت مرگ در زیج حیاتی – طراحی مداخلات مناسب جهت کاهش مرگ مادر – شرکت فعال در کمیته در کمیته مرگ مادر )
شناسایی و انجام مراقبتهای مورد نیاز جمعیت گروه هدف ( زنان خواهان باروری – زنان باردار – در حین زایمان و تا ۶۰روز پس از زایمان و نوزادان تا ۶ ساعت اول پس از تولد )
اطلاع از وضعیت موجود برنامه عملیاتی و تدوین فعالیتها در راستای برنامه عملیاتی شهرستان
اجرای آخرین دستورالعمل های کشوری
تلاش و برنامه ریزی در جهت نجات جان مادران باردار و پیگیری موارد مادران پرخطرو ارسال صورتجلسه به واحد بهداشت خانواده بصورت فصلی
برگزاری کمیته سلامت مادران ( مطرح نمودن مشکلات برنامه مادران و ارائه راهکار )( فصلی یکبار و ارسال صورتجلسه به ستاد و اجرای مصوبات )
شرکت در جلسات کمیته های پایش مرکز پایش شده
اطلاع رسانی مقرریهای پایش ستادی به بهورزان پس از دریافت پسخوراند پایش ستادی
نظارت بر عملکرد بهورزان (ثبت مراقبت ها در سامانه ناب و پایش و بررسی نحوه انجام مراقبت بهورز جهت مادر باردار و پس از زایمان و تعیین مقرری در دفتر پایش خانه بهداشت )
چک مقرری گذاشته شده توسط ماما و چگونگی انجام مقرری ها توسط بهورز
برنامه های آموزشی (برگزاری کلاس آموزشی جهت بهورزان و گروههای هدف توسط ماماها هر ۲ ماه یکبار و موجود بودن صورتجلسه در خانه بهداشت )
برنامه ریزی جهت ترویج زایمان ایمن ( کلاسهای آموزشی آمادگی برای زایمان بصورت گروهی – مشاوره فردی – نظارت بر ماماروستا و.... )
شناسایی عاملین زایمان غیر ایمن و معرفی مشخصات عامل زایمان به ستاد بهداشت خانواده توسط ماما
نظارت بر انجام مراقبتهای کیفی و استاندارد مادران مطابق بوکلت سلامت مادران
بررسی صحت و سقم کار بهورز با پیگیری در سطح روستا بصورت راندمی
انجام معاینات سیستمیک مادران باردار و ثبت در سامانه ناب و بررسی نتایج آزمایشات و سونوگرافی و ثبت در بخش ۲ فرم مراقبتی مادر باردار و عودت نتایج آزمایشات و سونوگرافی به مادر باردار
شناسایی و ارجاع به موقع مادران باردار
پیگیری تا حصول نتیجه موارد ارجاع مادران باردار پرخطر
پیگیری انجام آزمایشات دوران بارداری
بررسی پرونده های مادران باردار
ثبت موارد کوچ مادر باردار درپورتال و پیگیری موارد اعلام شده کوچ مادر باردار در قالب فرمت کوچ از مراکز به ستاد بهداشت خانواده
برآورد و درخواست مکملها(۴۰درصد مصرف ۲ ماهه +مصرف ۲ ماهه –موجودی =درخواستی )
آگاهی از نحوه ثبت مراقبتها در سامانه ناب
برگزاری فعالیتهای برون بخشی (برگزاری جلسات با دهیار و شوراها و ریش سفیدان و معتمدین روستا ....) و موجود بودن صورتجلسه
رصد ، محاسبه وبررسی شاخص های بهداشتی مراکز و خانه های بهداشت تحت پوشش
ارسال عملکرد بهداشتی بصورت فصلی یکبار به ستاد بهداشت خانواده
تکمیل چک لیست کارانه عملکرد ماما و پزشک بصورت فصلی یکبار و اعلام نتایج چک لیست به واحد ارتقاء و گسترش شبکه
انجام پایش مدیریتی به اتفاق مسئول واحد ومدیریت شبکه
تعریف مرگ مادر مرتبط با بارداری : مرگ هنگام حاملگی تا ۴۲ روز پس از ختم بارداری ؛ صرف نظر از مدت و محل حاملگی و زایمان ؛ که به هر علتی مرتبط با بارداری تشدید شده با به علت مراقبتهای ارائه شده طی آن اما نه به علت حادثه یا تصادف در صورت وقوع مرگ مادر باردار در منطقه تحت پوشش از طریق گزارش تلفنی فوری به ستاد شهرستان باید اعلام گردد و از طریق چرخه زیر بررسی صورت خواهد گرفت:
اقدامات درصورت وقوع مرگ مادر:
اطلاع تیم مرکز از مرگ مادر
گزارش فوری مرگ مادر به ستاد شهرستان ( تلفنی )
گزارش فوری مرگ مادر به استان ( تلفنی ) و تکمیل و ارسال فرم گزارش فوری مرگ مادر به استان
مصاحبه با خانواده متوفیتوسط تیم مرکز
تشکیل کمیته مرگ شهرستانی با حضور پزشکان متخصص و بخش درمان و بهداشت و تیم مرکز و بررسی مرگ و طراحی مداخله
ارسال پسخوراند کمیته و مداخلات به استان
اجرای مداخلات توسط ستاد و تیم مرکز
شرکت مدیریت شبکه وریاست مرکز بهداشت شهرستان در کمیته مرگ دانشگاهی در استانی
اجرای مداخلات توسط تیم مرکز و ستاد
برنامه باروری سالم :
تهیه برنامه جامع عملیاتی سالیانه مناسب با اهداف برنامه و شرایط و مشکلات موجود
پیگیری ، هماهنگی و اجرای برنامه های آموزشی مرتبط با برنامه باروری سالم در راستای ابلاغیه رهبری و برنامه صیانت از جمعیت جهت کلیه پرسنل بهداشتی – درمانی و اقشار مختلف جامعه
پایش و ارزشیابی نحوه اجرای برنامه در سطح شهرستان
جمع آوری ، ثبت و تجزیه و تحلیل اطلاعات ، آمار و شاخص های مرتبط با برنامه از سامانه ناب
انعکاس فعالیتها ، عملکرد و آمار برنامه بصورت فصلی به معاونت بهداشتی استان
هماهنگی و همکاری با سایر واحدهای درون بخشی ( واحد بیماریهای غیر واگیر و واگیر، بهداشت مدارس ، جوانان و نوجوانان ، بهداشت محیط ، گسترش شبکه ،آموزش سلامت و ...... ) وبرون بخشی ( بهزیستی ، کمیته امداد ، نهضت سواد آموزی ، اموزش و پرورش،دانشگاه ،شهرداری و ۰۰۰ ) و برگزاری جلسات مرتبط با برنامه درجهت پیشبرد اهداف برنامه باروری سالم و ساست های جدید جمعیتی
ارائه راهکارهای لازم درخصوص بهبود کیفیت و کمیت برنامه بررسی و برآورد تجهیزات مود نیازهر ۶ ماه یکبار جهت شهرستان
- نــظارت بر کمیت و کیفیت ارائه خدمات به گروه هدف برنامه باروری سالم وبررسی ثبتیات سامانه ناب
نظارت بربرگزاری کلاس های مشاوره هنگام ازدواج و انجام پذیرایی از زوجین و گزارش آمار به استان و فرمانداری
درخواست و تهیه رسانه های آموزشی کلاس مشاوره هنگام ازدواج و ارسال آمار توزیع به استان
درخواست و تهیه ی کتابچه های آموزشی برنامه باروری سالم از استان و توزیع به مراکز و خانه های بهداشت
برگزاری کمیته های مرتبط با برنامه باروری سالم
فیلد پزشکان ونیروهای جدیدالورود
درخواست وتوزیع متون آموزشی جهت گروه هدف برنامه باروری سالم
برگزاری کلاسهای آموزش درراستای صیانت از جمعیت جهت جمعیت تحت پوشش کمیته امدادامام خمینی (ره)،بهزیستی،پایگاه مقاومت بسیج ، ...)
پایش ازاجرای برنامه وارایه مراقبتهامطابق چکلیست وارسال پسخوراند
جمعبندی مستندات برگزاری کلاسهای آموزشی برای گروههای هدف برنامه باروری سالم وارسال به استان
هماهنگی و همکاری با سایر واحدهای درون بخشی ( واحد بیماریهای غیر واگیر و آموزش سلامت و رابطین بهداشتی ) وسازمانها و ادارات برون بخشی ( مثل بهزیستی ، کمیته امداد ، نهضت سواد آموزی ، اموزش و پرورش،دانشگاه ،شهرداری و ۰۰۰ ) درجهت پیشبرد اهداف برنامه سلامت میانسالان و سالمندان و آموزش شیوه زندگی سالم در دوران سالمندی
هماهنگی درخصوص تهیه ، چاپ و تکثیر و توزیع جزوات ، کتابچه و پمفلت های آموزشی سلامت میانسالان سالمندان
همکاری و هماهنگی و اقدام لازم جهت معرفی برنامه ، تکریم و بزرگداشت سالمندان درمناسبت های مختلف مانند هفته جهانی بهداشت ؛ روز جهانی خانواده و هفته سالمند-هفته سلامت مردان و زنان
بررسی اطلاعات و استخراج شاخص های مرتبط با برنامه سلامت میانسالان وسالمندان و تحلیل فصلی از سامانه ناب و ارسال به استان و مراکز
برگزاری کمیته علمی اجرایی میانسالان و سالمندان هر ۶ماه یکبار
فیلد پزشکان و نیروهای جدیدالورود
بررسی مشکلات موجود مربوط به برنامه سلامت سالمندان و پیگیری تا رفع آن
تهیه مطالب آموزشی و پمفلت جهت کارکنان بهداشت خانواده و اقشارجامعه
تدوین و پیشنهاد و طرحهای تحقیقاتی با توجه به مشکلات موجود در سطح واحدهای محیطی مرکز بهداشت شهرستان
برگزاری کمیته کاهش مرگ ومیر ۳۰ تا ۷۰سال
برگزاری جلسات برون بخشی با ادارات در راستای برنامه عملیاتی و پیشبرد اهداف برنامه سلامت سالمندان
برگزاری کارگاه آموزشی شیوه زندگی سالم جهت ارایه دهندگان خدمت-ارسال گزارش ومستندات برگزاری کارگاه به استان
تحلیل فصلی مراقبتهای انجا م شده وارسا ل گزارش توسط ستادشهرستان به استان
ارائه خدمات باروری سلامت زنان و خدمات پیش یائسگی و یائسگی به زنان میانسال
غربالگری سرطانهای شایع زنان (پستان –رحم و دهانه رحم تخمدان ) در زنان
غربالگری سرطان روده بزرگ در زنان و مردان
برنامه سلامت کودکان:
۱-همکاری در تدوین برنامه استراتژیک شهرستان و تدوین برنامه عملیاتی کودکان و ثبت در سامانه مدبر و تهیه گزارشات عملکرد طبق ضوابط موجود و ارسال به سطوح بالاتر ۲-مطرح نمودن مشکلات برنامه سلامت کودکان در کارگروه سلامت شهرستان در راستای افزایش امید به زندگی و کاهش موتارلیتی و موربیدتی در کودکان و نوزادان ( پیشگیری از سوانح وحوادث و قانون حمایت از شیر مادر) ۳-پایش و ارزیابی اجرای برنامه سلامت کودکان در مراکز ، تهیه گزارش بازدید و اعلام به سرپرست واحد و پیگیری موارد نقص تا رفع موارد ۴-هماهنگی با واحد آمار شهرستان در خصوص ثبت موارد مرگ کودکان در سامانه ناب و مطابقت آماری و ثبت علت فوت ها در سامانه نظام مرگ ۵-هماهنگی با واحد تغذیه و کمیته امداد درخصوص مساعدت به کودکان سوء تغذیه و بی بضاعت ۶- برآورد فرم ها، اقلام بهداشتی، تجهیزات مصرفی و غیر مصرفی برنامه کودکان و پیگیری تا حصول نتیجه و هماهنگی با واحد گسترش ۷-هماهنگی جلسات درون واحدی در خصوص کاهش موارد نارسی و ناهنجاری در متولدین شهرستان ۸- هماهنگی با امور دارو جهت نظارت بر تهیه و توزیع اقلام دارویی شیر مصنوعی و مکمل های مربوط به برنامه کودکان ۹-هماهنگی با بهزیستی جهت اجرای طرح پیشگیری از سوانح و حوادث ، بررسی تکامل ، غربالگری تنبلی چشم ، شنوایی سنجی کودکان ، معرفی کودکان در معرض خطر و آسیب شهرستان ونظارت براجرای آن ۱۰-جمع آوری، گردآوری دستورالعملها ومکاتبات و ارسال به مراکز ۱۱-هماهنگی های درون بخشی و برون بخشی در راستای برگزاری هفته جهانی ترویج تغذیه با شیرمادر و هفته کودک جهت نیل به اهداف برنامه عملیاتی ۱۲-برنامه ریزی و برگزاری کارگاه آموزشی ( مراقبت های ادغام یافته کودک سالم ، مراقبت ادغام یافته ناخوشی های اطفال ، ارزیابی تکامل کودکان ، مانا ، احیای کودک، پیشگیری ازسوانح وحوادث درکودکان ، شیردهی ، پیشگیری از رتینوپاتی و...) جهت پزشکان وکارشناسان ۱۳-آموزش پرسنل محیطی ـ ستادی ـ رابطین متخصص ادارات – شورا ها و دهیاران ـ پرسنل جدید الورود و دانشجویان، اولیاء کودکان ، کارکنان زن ادارات ، رابطین بهداشتی، مربیان مهدکودک ها و ... در قالب کارگاه و بازآموزی ۱۴-همکاری و هماهنگی با بیمارستان های همجوار در خصوص پیگیری کودکان و نوزادان بیمار ترخیص شده از بیمارستان ۱۵-جمع آوری واستخراج آمار عملکرد واحدهای محیطی از سامانه ناب و آنالیز ( آمار اطلاعات مراقبت ادغام یافته کودک سالم ، غربالگری تکامل کودکان ،آمار مراقبت نوزادی وشاخص برنامه کودکان هرسه ماه ) وارسال فیدبک به مراکز وارسال شاخص ها وگزارشات موردنیاز به سطوح بالا با همکاری مسول واحد درموعدمقرر ۱۶- اجرای برنامه شیرمادر و آموزش مادران باردار و شیرده در راستای ارتقاء تغذیه انحصاری با شیر مادر و تداوم شیردهی تا دوسال ۱۷- تشکیل کمیته تجویز شیر مصنوعی ، نظارت بر فعالیت آموزش و مشاوره شیردهی و تحویل شیرمصنوعی طبق دستورالعمل ۱۸-گزارش دهی مرگ کودکان به سطوح بالاتر وتکمیل پرسشنامه مربوطه وثبت آن در سامانه ناب و نظام مرگ کشوری کودکان وآنالیز مرگ های ۱ماهه تا ۵۹ماهه خارج بیمارستانی و بیمارستان های تحت پوشش شهرستان و برگزاری کمیته های بررسی علل مرگ ومیر نوزادان و کودکان ۱ تا ۵۹ ماهه وپیگیری مصوبات مربوطه ۱۹- برگزاری کمیته های سلامت کودکان و شیر مادر هرشش ماه یکبار ۲۰-عضویت در کمیته مرگ کودکان ۵۹-۱ ماهه - عضویت در کمیته مرگ و میر نوزادان و کمیته شیر مادرو پیگیری صدور ابلاغ جهت اعضای کمیته ۲۲- تکمیل چک لیست پزشکان و مامای طرح پزشک خانواده ۲۳- همکاری با و احد در خصوص آنکالی برنامه مادران پرخطر در خارج از وقت اداری ۲۴- تهیه مطالب آموز شی ـ پوستر ـ بروشور و پمفلت آموزشی کودکان ۲۶-انجام سایرامور محوله تحت نظر مسئول واحد
نشانی مطلب در وبگاه شبکه بهداشت و درمان گالیکش: http://goums.ac.ir/find-75.5366.43161.fa.html برگشت به اصل مطلب